Scheiden: wie gaat waar wonen?

Na een scheiding gaat de koopwoning naar de eigenaar. Wie dat is, hangt af van jullie situatie:

• Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen, zonder huwelijkse voorwaarden? Dan zijn jullie allebei voor de helft eigenaar, ook als een van jullie het huis vóór het huwelijk kocht.
• Ben je getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen? Dan is een huis dat een van jullie vóór het huwelijk kocht, van die persoon. Een huis dat jullie samen kochten of dat tijdens het huwelijk is gekocht, is van jullie samen.
• Heb je huwelijkse voorwaarden of woonden jullie ongehuwd samen? Dan kijk je naar die voorwaarden en naar de akte van de notaris bij de aankoop.

Woon je nog in het huis dat (mede) van je ex is? Dan kan de rechter bepalen dat je er na de inschrijving van de echtscheiding nog zes maanden mag blijven wonen, tegen een redelijke vergoeding. Meer uitleg vind je bij het Juridisch Loket.

Zijn jullie allebei eigenaar? Dan moeten jullie samen beslissen wat er met het huis gebeurt. Er zijn drie mogelijkheden:

Blijft een van jullie in het huis wonen? Dan komen het huis en de hypotheek op naam van degene die blijft. De bank moet daarvoor toestemming geven en toetst of die persoon de hypotheek alleen kan betalen. Het inkomen van degene die blijft is daarbij de belangrijkste factor. Bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie telt partneralimentatie die je ontvangt mee als inkomen, zolang je er recht op hebt en dat is vastgelegd door de rechter of in een notariële akte. Kinderalimentatie telt niet mee. Betaal je zelf partneralimentatie, dan gaat die van je inkomen af. Werkt de bank niet mee, dan kun je bij een andere bank kijken. Lukt dat ook niet, dan moet het huis worden verkocht.

Is het huis meer waard dan de hypotheek? Dan koopt degene die blijft de ander uit. Bij een huis dat voor de helft van ieder is, betaal je de ander de helft van de overwaarde. Is het huis minder waard dan de hypotheek, dan betaalt de vertrekkende partner de helft van die onderwaarde. Jullie mogen samen andere afspraken maken.

Ga uit van de marktwaarde volgens een taxatie. Is de uitkoopsom lager dan de helft van de overwaarde, dan kan de Belastingdienst het verschil zien als een schenking of als alimentatie. Voor een nieuwe lening om je ex uit te kopen, is de rente alleen aftrekbaar als je die lening minimaal annuïtair of lineair aflost. Hoort het huis bij een gemeenschap van goederen, dan betaal je bij de overname geen overdrachtsbelasting.

Wil of kun je het huis nog niet verkopen? Dan kunnen jullie allebei eigenaar blijven en afspreken wie er woont en wie de hypotheek betaalt. Leg die afspraken, en ook de verdeling van de opbrengst bij een latere verkoop, goed vast in het echtscheidingsconvenant. De bank heeft niets met deze afspraken te maken: die kan van jullie allebei de hele hypotheek blijven eisen.

Ben jij degene die vertrekt? Dan mag je de rente over jouw deel van de hypotheek nog maximaal twee jaar aftrekken, als je die rente zelf betaalt. Daarna niet meer.

Besluiten jullie het huis te verkopen? Neem de afspraken daarover op in het echtscheidingsconvenant. Denk aan wie de woonlasten betaalt tot de verkoop en hoe jullie de opbrengst of een eventuele restschuld verdelen. Voor een restschuld zijn jullie allebei aansprakelijk tegenover de bank. De rente over een restschuld die na 2017 is ontstaan, is niet aftrekbaar. Heb je een hypotheek met NHG? Dan kan het fonds onder voorwaarden helpen bij een restschuld.

Koop je na de scheiding weer een huis? Houd dan rekening met de overwaarde van je vorige woning. Die moet je in principe in je nieuwe huis steken. Doe je dat niet, dan mag je over een deel van je nieuwe hypotheek geen rente aftrekken. Dit heet de bijleenregeling. Waren jullie getrouwd in gemeenschap van goederen, dan telt ieder voor de helft van die overwaarde. Koop je binnen drie jaar na de verkoop geen nieuw huis, dan hoef je er geen rekening meer mee te houden.