Risico-opslag op je hypotheekrente: betaal je niet te veel?

Je hypotheekrente is vaak opgebouwd uit twee delen: een basisrente en een opslag voor het risico. Dat risico meet de bank af aan één verhouding: hoeveel je leent tegenover wat je huis waard is. Leen je bijna de volledige waarde, dan staat de bank er minder goed voor als het misgaat, en betaal jij een hogere opslag.

Daarom delen geldverstrekkers hun klanten in risicoklassen in. Zakt je lening ten opzichte van de woningwaarde, dan schuif je op naar een lagere klasse, met een lagere rente.

Daar zijn twee wegen naar toe:

• Je schuld daalt. Bij een annuïteiten- of lineaire hypotheek los je iedere maand een stukje af. Los je daarnaast extra af, dan gaat het sneller. Lees ook wat je moet weten over extra aflossen.
• Je huis stijgt in waarde. Je lening blijft dan even groot, maar is in verhouding tot de waarde kleiner geworden. Meestal vraagt de geldverstrekker dan om een taxatie als bewijs.

Dat kan zeker. De Consumentenbond meldt dat een lagere risicoklasse soms tot 0,5% rente scheelt. Bij een lening van € 250.000 betaal je dan € 1.250 per jaar minder, nog vóór de belastingaftrek.

Ook kleinere stappen tellen op. Gaat je rente na een paar jaar 0,2% omlaag terwijl je nog € 250.000 schuld hebt, dan bespaar je bruto € 500 per jaar. Hoe eerder die korting ingaat, hoe langer je ervan profiteert.

Lang niet altijd, en daar zit het addertje. Elke geldverstrekker heeft eigen spelregels:

• sommige passen de opslag zelf aan zodra je genoeg hebt afgelost;
• bij andere gebeurt pas iets als jij erom vraagt;
• weer andere kijken er pas naar als je rentevaste periode voorbij is.

Daarnaast verschilt per aanbieder hoe hoog de opslag is en waar de grens tussen twee klassen ligt. Vergelijk je hypotheken bij het afsluiten, kijk dan dus niet alleen naar de rente van vandaag. Een iets duurdere aanbieder die de opslag automatisch verlaagt, kan je over de jaren meer opleveren. Merk je dat je rente niet is aangepast, terwijl je wel hebt afgelost of je huis meer waard is? Vraag er dan zelf naar.

Heb je Nationale Hypotheek Garantie (NHG), dan speelt een risico-opslag bijna nooit. Door de garantie loopt de bank minder risico, en die korting zit al in je rente verwerkt.

Heb je een aflossingsvrije hypotheek, dan krimpt je schuld niet uit zichzelf. Een lagere klasse is dan alleen haalbaar als je zelf extra aflost of als je woning in waarde stijgt. Heeft een van beide zich voorgedaan, dan loont het om na te gaan of je rente omlaag kan.