Belasting over een verondersteld rendement
Box 3 heet officieel de vermogensrendementsheffing. Je betaalt geen belasting over je vermogen zelf, maar over het rendement dat je daarop zou maken. De Belastingdienst gaat daarbij uit van je bezittingen en schulden op 1 januari en rekent per soort vermogen met een vast percentage. Voor 2026 zijn dat:
- banktegoeden en spaargeld: 1,28% (voorlopig)
- beleggingen en andere bezittingen, zoals aandelen, een tweede woning of een verhuurde woning: 6,00%
- schulden, zoals een lening voor een auto of voor een tweede woning: 2,70% (voorlopig)
Het percentage voor beleggingen staat al vast. De percentages voor spaargeld en schulden stelt de Belastingdienst begin 2027 definitief vast. Die gebruikt hij voor je definitieve aanslag over 2026. Over het uiteindelijke rendement betaal je 36% belasting.
Je eigen woning valt niet in box 3. Die valt in box 1, samen met je hypotheek.
Heffingsvrij vermogen en drempel voor schulden
Over een deel van je vermogen betaal je geen belasting. Dit heffingsvrije vermogen is in 2026 € 59.357 per persoon. Heb je een fiscale partner, dan is het samen € 118.714.
Schulden mag je niet helemaal meetellen. Er geldt een drempel van € 3.800 per persoon, of € 7.600 samen met je fiscale partner. Alleen het deel van je schulden boven die drempel telt mee.
Een rekenvoorbeeld
De Belastingdienst geeft dit voorbeeld. Je hebt € 150.000 spaargeld en geen fiscale partner. Het veronderstelde rendement is 1,28% van € 150.000, dus € 1.920. Na aftrek van het heffingsvrije vermogen telt ruim 60% van je vermogen mee. Je box 3-inkomen is daardoor € 1.160. Daarover betaal je 36%, afgerond € 417 belasting. Met spaargeld, beleggingen, schulden en een fiscale partner wordt de berekening een stuk ingewikkelder. Meer rekenvoorbeelden vind je op de website van de Belastingdienst.
Was je werkelijke rendement lager?
Volgens de Hoge Raad mag de Belastingdienst niet meer belasten dan je werkelijk hebt verdiend. Was je werkelijke rendement lager dan het veronderstelde rendement? Dan kun je dat doorgeven. Over 2025 doe je dat in je aangifte inkomstenbelasting. Je betaalt nooit meer dan volgens de gewone berekening.
Bij je werkelijke rendement tellen niet alleen rente en dividend mee, maar ook waardestijgingen en waardedalingen, ook als je niets hebt verkocht. Kosten mag je daarbij in principe niet aftrekken en er geldt geen heffingsvrij vermogen. Gebruik je zelf een tweede woning, bijvoorbeeld een vakantiehuis? Dan telt vanaf 2026 ook een bedrag voor dat eigen gebruik mee. Heb je alleen spaargeld, dan is de kans volgens de Belastingdienst klein dat je werkelijke rendement lager is.
Nieuw stelsel vanaf 2028?
Het kabinet wil dat je in de toekomst belasting betaalt over je werkelijke rendement, inclusief waardestijgingen van bijvoorbeeld aandelen. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 op 12 februari 2026 aangenomen. De Eerste Kamer heeft de behandeling aangehouden, omdat het kabinet aanpassingen wil onderzoeken. Het doel is dat het nieuwe stelsel op 1 januari 2028 ingaat, maar dat staat nog niet vast. In het voorstel blijven je eigen woning en de overwaarde daarop buiten box 3.
Totdat het nieuwe stelsel er is, blijft de huidige berekening met veronderstelde rendementen gelden. Zodra er meer bekend is, werken we dit artikel bij.
Meer informatie
Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Stel ze me gerust. Als Erkend Financieel Adviseur ben ik specialist op het gebied van geldzaken, bijvoorbeeld als je spaargeld wilt gebruiken om af te lossen of een tweede woning wilt financieren. Voor ingewikkelde belastingvragen werk ik samen met belastingadviseurs en accountants. Neem gerust contact met me op.
